Τα ποσοστά κατοχής της μπάλας έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της συζήτησης γύρω από τον ΠΑΟΚ, με αφορμή τις αναμετρήσεις απέναντι στην ΑΕΚ και τον Αστέρα Τρίπολης. Στο παιχνίδι με την Ένωση, οι «ασπρόμαυροι» είχαν μόλις 36%, ενώ στην αναμέτρηση της Τούμπας με τον Αστέρα το ποσοστό μοιράστηκε στη μέση (50%-50%). Δύο διαφορετικές αγωνιστικές εικόνες, οι οποίες επαναφέρουν το ερώτημα σχετικά με την κυριαρχία που πρέπει να παρουσιάζει μια ομάδα με τις φιλοδοξίες του Δικεφάλου.
Η άποψη ότι ο ΠΑΟΚ οφείλει να βελτιώσει την ικανότητά του να ελέγχει τον ρυθμό και να επιβάλλει το παιχνίδι του έχει ασφαλώς βάση. Άλλωστε, όταν μια ομάδα θέλει να διεκδικήσει το πρωτάθλημα, πρέπει να διαθέτει την αγωνιστική ταυτότητα που της επιτρέπει να παίρνει την πρωτοβουλία των κινήσεων, να καθορίζει τις συνθήκες μιας αναμέτρησης και να μην εξαρτάται αποκλειστικά από τις επιλογές του αντιπάλου.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική παράμετρος που συχνά παραβλέπεται στη συγκεκριμένη συζήτηση: η κατοχή της μπάλας, από μόνη της, δεν αποτελεί ασφαλές κριτήριο για την αγωνιστική ανωτερότητα μιας ομάδας.
Στο σύγχρονο ποδόσφαιρο, τα ποσοστά κατοχής μπορούν να αποτυπώσουν ένα μέρος της εικόνας ενός αγώνα, όχι όμως απαραίτητα την πραγματική επιθετική υπεροχή. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς πόσο χρόνο έχει μια ομάδα την μπάλα στα πόδια της, αλλά τι καταφέρνει να κάνει κατά τη διάρκεια αυτού του χρόνου. Ποιες αποστάσεις καλύπτει, πώς προωθεί την μπάλα, αν βρίσκει χώρους ανάμεσα στις αντίπαλες γραμμές, αν δημιουργεί προϋποθέσεις για τελικές προσπάθειες και, κυρίως, αν μπορεί να μετατρέψει την κατοχή της σε ουσιαστική απειλή.
Είναι εντελώς διαφορετικό να έχει μια ομάδα κατοχή 60% και να αναλώνεται σε μια ατέρμονη κυκλοφορία της μπάλας, με οριζόντιες και παράλληλες μεταβιβάσεις σε ακίνδυνες περιοχές του γηπέδου, από το να έχει 40% κατοχή, αλλά να είναι εκείνη που δημιουργεί τις μεγαλύτερες ευκαιρίες της αναμέτρησης. Στη δεύτερη περίπτωση, μπορεί να μην έχει τον έλεγχο της μπάλας, αλλά να διαθέτει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, καλύτερη επιθετική λειτουργία και σαφέστερο τρόπο να φτάνει στην αντίπαλη περιοχή.
Αυτό ακριβώς είναι που πρέπει να αξιολογείται. Η κατοχή χωρίς ουσία μπορεί να μετατραπεί σε ένα στατιστικό στοιχείο που δημιουργεί λανθασμένες εντυπώσεις. Αντίστοιχα, μια ομάδα που επιλέγει να παραχωρήσει την πρωτοβουλία στον αντίπαλο, αλλά καταφέρνει να εκμεταλλεύεται τους χώρους, να βγαίνει με ταχύτητα στην επίθεση και να παράγει σημαντικές ευκαιρίες, δεν σημαίνει ότι υστερεί αυτομάτως αγωνιστικά.
Φυσικά, αυτό δεν σημαίνει ότι ο ΠΑΟΚ πρέπει να αδιαφορεί για τα χαμηλά ποσοστά κατοχής ή να θεωρεί ότι δεν υπάρχει ζήτημα όταν δυσκολεύεται να επιβάλει τον ρυθμό του. Αντιθέτως, η δυνατότητα να ελέγχει το παιχνίδι αποτελεί σημαντικό στοιχείο για μια ομάδα που θέλει να βρίσκεται σταθερά στην κορυφή. Η διαφορά βρίσκεται στο πώς ορίζουμε αυτόν τον έλεγχο.
Κυριαρχία δεν σημαίνει απαραίτητα περισσότερες πάσες ή μεγαλύτερο ποσοστό κατοχής. Σημαίνει να μπορείς να καθορίζεις πού θα παιχτεί το παιχνίδι, να περιορίζεις τα επιθετικά όπλα του αντιπάλου, να δημιουργείς τις συνθήκες που επιθυμείς και να έχεις την ικανότητα να γίνεσαι επικίνδυνος κάθε φορά που βρίσκεσαι σε θέση επίθεσης. Μια ομάδα μπορεί να κυριαρχεί χωρίς να έχει διαρκώς την μπάλα, αρκεί να ελέγχει τις σημαντικές στιγμές και τους χώρους του αγώνα.
Για τον ΠΑΟΚ, επομένως, το πραγματικό ζητούμενο δεν είναι να κυνηγήσει ένα συγκεκριμένο ποσοστό κατοχής σε κάθε παιχνίδι. Είναι να αποκτήσει μεγαλύτερη συνέπεια στον τρόπο με τον οποίο επιτίθεται, να βελτιώσει την κυκλοφορία του με κάθετες μεταβιβάσεις, να βρίσκει λύσεις απέναντι σε οργανωμένες άμυνες και να μετατρέπει την αγωνιστική του δραστηριότητα σε πραγματικές ευκαιρίες.
Οι αριθμοί απέναντι στην ΑΕΚ και τον Αστέρα αποτελούν αφορμή για προβληματισμό, όχι όμως αυτοτελή απόδειξη αγωνιστικής αδυναμίας. Για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα, χρειάζεται να εξεταστούν και άλλα δεδομένα: οι τελικές προσπάθειες, οι ευκαιρίες υψηλής ποιότητας, οι επαφές στην αντίπαλη περιοχή, η πρόοδος της μπάλας προς την επίθεση και η αποτελεσματικότητα των επιθετικών μεταβάσεων.
Στο τέλος της ημέρας, το ποδόσφαιρο δεν είναι διαγωνισμός κατοχής. Δεν παίρνει περισσότερους βαθμούς εκείνος που ολοκληρώνει περισσότερες πάσες, αλλά εκείνος που καταφέρνει να δημιουργεί τις προϋποθέσεις για να σκοράρει και να περιορίζει τον αντίπαλο. Ο ΠΑΟΚ χρειάζεται να γίνει πιο κυριαρχικός, αλλά η κυριαρχία πρέπει να αποδεικνύεται μέσα στο γήπεδο και όχι απλώς σε ένα ποσοστό δίπλα στο όνομα της ομάδας.
