Υπάρχει ένα φαινόμενο που πλέον δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητο στον δημόσιο διάλογο γύρω από τον ΠΑΟΚ. Ένα φαινόμενο που δεν αφορά μόνο μία πλευρά, ένα πρόσωπο ή ένα μέσο έκφρασης. Αφορά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο έχει αρχίσει να αντιμετωπίζεται η διαφορετική άποψη.
Και η εικόνα είναι συγκεκριμένη: ή συμφωνείς ή πρέπει να σου βρεθεί στρατόπεδο.
Οι ταμπέλες έγιναν πιο εύκολες από την επιχειρηματολογία
Κριτική στο ποδόσφαιρο; «Μυστακιδικός».
Κριτική στο μπάσκετ; «Σαββιδικός».
Μια άποψη που δεν βολεύει; Κάπου θα πρέπει να ανήκει.
Η ουσία της τοποθέτησης περνάει σε δεύτερη μοίρα. Πρώτα πρέπει να βρεθεί ο «δικός» της άνθρωπος. Να αποδοθεί κίνητρο. Να εντοπιστεί στρατόπεδο.
Μόνο που έτσι δεν γίνεται διάλογος.
Γιατί ένας άνθρωπος μπορεί να θεωρεί σωστή μια επιλογή του Ιβάν Σαββίδη και λανθασμένη μια άλλη. Μπορεί να συμφωνεί με τον Αριστοτέλη Μυστακίδη σε ένα θέμα και να διαφωνεί μαζί του στο επόμενο. Μπορεί να κρίνει το ποδόσφαιρο θετικά και το μπάσκετ αρνητικά ή το αντίστροφο.
Αυτό δεν είναι «στρατόπεδο».
Είναι άποψη.
Και ίσως το πιο βολικό πράγμα σε μια πολωμένη συζήτηση είναι να μην απαντήσεις ποτέ στην άποψη. Να απαντήσεις στον άνθρωπο που την εξέφρασε.
Η ανωνυμία ως όπλο
Κάπου εδώ μπαίνουν στην εξίσωση τα ανώνυμα προφίλ.
Προφίλ που δεν έχουν πρόβλημα να στοχοποιήσουν, να προσβάλουν, να ειρωνευτούν και να απαξιώσουν όποιον ξεφεύγει από τη γραμμή που έχουν επιλέξει.
Και δεν χρειάζεται καν να ανήκεις στην «άλλη πλευρά».
Αρκεί να διαφωνήσεις.
Εκεί βρίσκεται και η πιο επικίνδυνη πλευρά του φαινομένου. Γιατί η ανωνυμία μπορεί να μετατρέψει το social media από χώρο συζήτησης σε χώρο εκτέλεσης χαρακτήρων.
Ένας χαρακτηρισμός σήμερα. Μία συκοφαντική υπερβολή αύριο. Μερικές επαναλήψεις και, ξαφνικά, δημιουργείται μια «αλήθεια» για έναν άνθρωπο που μπορεί να μην έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα.
Αυτό είναι η περίφημη «δολοφονία χαρακτήρων».
Και το ακόμη πιο οξύμωρο;
Πολλές φορές αυτοί που καταγγέλλουν τα «στρατόπεδα» λειτουργούν οι ίδιοι με απόλυτα στρατοπεδική λογική.
Όποιος δεν συμφωνεί μαζί τους, γίνεται στόχος.
Και μετά έρχονται τα fake news
Το επόμενο βήμα είναι ακόμη πιο επικίνδυνο: η πληροφορία χωρίς επιβεβαίωση.
Μια ανάρτηση γίνεται «είδηση». Μια φήμη παρουσιάζεται ως πληροφορία. Ένα υπονοούμενο μετατρέπεται σε συμπέρασμα. Και στη συνέχεια αρχίζει η αναπαραγωγή.
Τα fake news δεν χρειάζονται απαραίτητα να είναι περίτεχνα.
Αρκεί να εξυπηρετούν ένα αφήγημα.
Να δημιουργούν αμφιβολία. Να προκαλούν ένταση. Να χτυπούν ένα πρόσωπο. Να δημιουργούν την εντύπωση ότι «κάτι συμβαίνει».
Και μέχρι να αποδειχθεί ότι δεν συνέβη τίποτα, η ζημιά έχει ήδη γίνει.
Το πιο ανησυχητικό είναι ότι η ίδια διαδικασία μπορεί να χρησιμοποιηθεί από διαφορετικές πλευρές και με διαφορετικούς στόχους. Δεν έχει σημασία ποιον «εξυπηρετεί» κάθε φορά. Η μέθοδος παραμένει προβληματική.
Γιατί ο ΠΑΟΚ δεν μπορεί να γίνεται πεδίο όπου η πληροφορία αξιολογείται ανάλογα με το αν βολεύει το ένα ή το άλλο αφήγημα.
Ο ΠΑΟΚ είναι πολύ μεγαλύτερος από τις ταμπέλες, τα ανώνυμα προφίλ και τα διαδικτυακά αφηγήματα.
Και κυρίως είναι μεγαλύτερος από την ανάγκη κάποιων να αποφασίζουν ποιος έχει δικαίωμα να μιλά και ποιος όχι.
Η κριτική δεν σε κάνει «Μυστακιδικό». Η διαφωνία δεν σε κάνει «Σαββιδικό». Και η άρνηση να ακολουθήσεις ένα στρατόπεδο δεν σε κάνει εχθρό κανενός.
Το πραγματικό πρόβλημα αρχίζει όταν η άποψη αντικαθίσταται από την ταμπέλα, η επιχειρηματολογία από την επίθεση και η πληροφορία από το fake news.
Και αυτό δεν είναι θέμα στρατοπέδου.
Είναι θέμα νοοτροπίας.
