Λίγες ώρες πριν το ντέρμπι με τον Ολυμπιακό, χωρίς να γνωρίζω ποια θα είναι η εξέλιξη ή το αποτέλεσμα, αισθάνομαι την ανάγκη να το γράψω ξεκάθαρα: η μοναδική διέξοδος για τον ΠΑΟΚ από την κρίση που βιώνει είναι ο ίδιος ο Ράζβαν Λουτσέσκου. Κανένας άλλος δεν μπορεί αυτή τη στιγμή να κρατήσει όρθιο έναν οργανισμό που δείχνει να παραπαίει, να έχει χάσει την αυτοπεποίθησή του και να κινδυνεύει να μπει σε μια εσωτερική δίνη, όπως συνέβη και σε άλλες δύσκολες περιόδους της ιστορίας του.
Οι πέντε συνεχόμενες αποτυχίες είναι ένα ηχηρό καμπανάκι. Κανείς δεν μπορεί να το αγνοήσει και, φυσικά, κανείς δεν είναι υπεράνω κριτικής. Ο Λουτσέσκου έχει ευθύνες σοβαρές, συγκεκριμένες και αντικειμενικές. Όπως έχουν ευθύνες και οι ποδοσφαιριστές που δείχνουν μπλοκαρισμένοι ψυχολογικά και ασύνδετοι τακτικά. Όπως έχει ευθύνη και η διοίκηση, που καλείται να προστατεύσει την ομάδα και να λειτουργήσει συντονισμένα σε μια δύσκολη φάση.
Όμως άλλο πράγμα η ευθύνη και άλλο η αμφισβήτηση. Είναι τεράστια η διαφορά ανάμεσα στο να κάνεις κριτική σε αυτόν που έχτισε τον ΠΑΟΚ των τελευταίων ετών και στο να θεωρείς ότι η λύση είναι η απομάκρυνσή του. Απορώ πραγματικά πώς υπάρχουν ΠΑΟΚτσήδες που πιστεύουν ότι μια τόσο δύσκολη και πολύπλοκη κατάσταση μπορεί να αντιμετωπιστεί χωρίς τον Ράζβαν Λουτσέσκου. Όσοι το πιστεύουν, ίσως δεν έχουν κατανοήσει σε τι ακριβώς περιβάλλον λειτουργεί αυτή τη στιγμή ο ΠΑΟΚ και πόσο λεπτές είναι οι ισορροπίες του.
Ο ΠΑΟΚ του Ιβάν Σαββίδη είναι ένας οργανισμός με ισχυρή διοικητική πυραμίδα, με πολιτικές και διαδικασίες που δεν αλλάζουν εύκολα από τη μια μέρα στην άλλη. Ο τρόπος λειτουργίας της ομάδας, το ποδοσφαιρικό της μοντέλο, οι ρόλοι μέσα στα αποδυτήρια, οι σχέσεις ανάμεσα στα στελέχη, όλα αυτά έχουν δομηθεί γύρω από τη φιλοσοφία του Λουτσέσκου. Είναι ο άνθρωπος που ξέρει από μέσα πώς σκέφτεται η ομάδα, πώς δουλεύει ο μηχανισμός της, πώς διαχειρίζεται την πίεση, τα ΜΜΕ, τις προσδοκίες και τα… εσωτερικά της σύνδρομα.
Ποιος μπορεί να πιστεύει ότι ένας άλλος προπονητής, ερχόμενος τώρα από το πουθενά, μπορεί να κατανοήσει μέσα σε λίγες εβδομάδες αυτή την πολυπλοκότητα και να την ελέγξει; Δεν μιλάμε για μια ομάδα που απλώς χρειάζεται φρεσκάδα ή διαφορετική τακτική προσέγγιση. Μιλάμε για έναν ολόκληρο οργανισμό που έχει φτιαχτεί με συγκεκριμένη ταυτότητα, πειθαρχία, αρχές και νοοτροπία, όλες κάτω από τη σκιά του ίδιου ανθρώπου.
Ναι, υπάρχει φθορά. Μετά από τόσα χρόνια, είναι αναμενόμενο να υπάρχει κόπωση, ψυχική και επαγγελματική. Ο ίδιος ο Λουτσέσκου δεν είναι ρομπότ. Έχει βιώσει πίεση, έχει συγκρουστεί, έχει αμφισβητηθεί, έχει κουραστεί να αποδεικνύει συνεχώς ότι ο ΠΑΟΚ μπορεί να σταθεί απέναντι σε πολύ ισχυρότερα ποδοσφαιρικά «συστήματα». Όμως ακόμη κι έτσι, παραμένει ο μόνος που μπορεί να διαχειριστεί την κρίση χωρίς να διαλυθεί η ομάδα. Γιατί ξέρει πώς να τη χειριστεί εκ των έσω, ξέρει τις αδυναμίες και τις αντοχές της, ξέρει πότε να πιέσει και πότε να προστατέψει.
Η απουσία του, αντίθετα, θα δημιουργούσε ένα τεράστιο κενό. Ο ΠΑΟΚ δεν είναι αυτή τη στιγμή έτοιμος να περάσει σε μια νέα εποχή, γιατί δεν υπάρχει ούτε το έδαφος ούτε το πρόσωπο που θα μπορούσε να εγγυηθεί μια σταθερή μετάβαση. Οποιοσδήποτε άλλος θα έμπαινε στη θέση του Λουτσέσκου θα έβρισκε μπροστά του ένα χάος σχέσεων, ρόλων, προσδοκιών και εσωτερικής πίεσης. Και το πιθανότερο είναι ότι θα κατέρρεε προτού προλάβει να βάλει τη σφραγίδα του.
Γι’ αυτό και η μόνη ρεαλιστική επιλογή για τον ΠΑΟΚ σήμερα είναι να στηριχθεί στον άνθρωπο που τον οδήγησε στα ψηλότερα σκαλοπάτια της ιστορίας του. Να του δείξει εμπιστοσύνη, να του προσφέρει σταθερότητα και να του δώσει τον χώρο να ανασυνταχθεί. Δεν μιλάμε για τυφλή πίστη, μιλάμε για λογική, για αναγνώριση του ποιος μπορεί να οδηγήσει την ομάδα μέσα από τη θύελλα.
Επιπολαιότητες του τύπου «να δοκιμάσουμε κάτι άλλο» ή «ας αλλάξει ο αέρας στα αποδυτήρια» είναι επικίνδυνες αυταπάτες. Ο ΠΑΟΚ δεν έχει αυτή την πολυτέλεια. Δεν μπορεί να πειραματιστεί με τη σταθερότητά του για να διαπιστώσει εκ των υστέρων «τι είχε και τι έχασε». Η ιστορία έχει δείξει ότι κάθε φορά που ο ΠΑΟΚ μπήκε σε φάση αμφισβήτησης και εσωστρέφειας, βγήκε πληγωμένος.
Τώρα είναι η στιγμή της συσπείρωσης. Ο Λουτσέσκου έχει ευθύνες, αλλά έχει και την ικανότητα, τη γνώση και το κύρος να τις αναλάβει. Είναι αυτός που έχτισε τον ΠΑΟΚ όπως τον ξέρουμε σήμερα και αυτός που μπορεί (αν το πιστέψει ξανά και αν στηριχθεί πραγματικά) να τον ξανασηκώσει. Γιατί στο τέλος της ημέρας, μέσα σε όλη αυτή την κρίση, ο μόνος δρόμος για τον ΠΑΟΚ περνάει ξανά από τον Ράζβαν Λουτσέσκου.
