Ο ΠΑΟΚ το τελευταίο διάστημα δεν έδωσε απλώς αγώνες. Πέρασε δοκιμασίες. Έναν αγωνιστικό γολγοθά με διαδοχικά παιχνίδια υψηλής έντασης, ελάχιστο χρόνο αποκατάστασης και σημαντικές απουσίες που περιόρισαν αισθητά τις επιλογές σε ενδεκάδα και πάγκο. Κι όμως, μέσα σε αυτό το απαιτητικό πλαίσιο, αναδείχθηκε με τον πιο καθαρό τρόπο η δουλειά του Ραζβάν Λουτσέσκου.
Οι απουσίες του Γιάννης Κωνσταντέλιας και του Σουαλιό Μεϊτέ ήταν οι πιο ηχηρές. Όχι μόνο λόγω ποιότητας, αλλά και λόγω ρόλου. Ο Κωνσταντέλιας είναι ο παίκτης που μπορεί να μετατρέψει μια «σωστή» επίθεση σε στιγμή έμπνευσης, να κάνει το απρόβλεπτο να μοιάζει φυσιολογικό. Ο Μεϊτέ προσφέρει ισορροπία, δύναμη και έλεγχο στον άξονα. Η απουσία τους δεν καλύπτεται εύκολα. Φάνηκε. Και ήταν αναμενόμενο να φανεί.
Αυτό όμως που έχει μεγαλύτερη σημασία δεν είναι ποιος έλειπε, αλλά τι δεν έλειψε: η ταυτότητα της ομάδας.
Ο ΠΑΟΚ του Λουτσέσκου έχει συγκεκριμένες, αναγνωρίσιμες αρχές. Πειθαρχία στις γραμμές, ένταση στο πρέσινγκ, ξεκάθαρη στόχευση στο παιχνίδι, οργάνωση με και χωρίς την μπάλα. Όποιος κι αν βρεθεί στην ενδεκάδα, η δομή παραμένει ίδια. Μπορεί να διαφοροποιείται η ποιότητα στην εκτέλεση, μπορεί να αλλάζει ο βαθμός δημιουργικότητας ή η ευκολία στο ένας εναντίον ενός, όμως ο τρόπος σκέψης παραμένει σταθερός.
Και αυτό είναι έργο προπονητή.
Είναι εύκολο να κριθεί κανείς αποκλειστικά από τα αποτελέσματα – και πράγματι, στο επαγγελματικό ποδόσφαιρο αυτά είναι ο τελικός κριτής. Όμως οι περίοδοι πίεσης και στενότητας επιλογών είναι εκείνες που αποκαλύπτουν αν μια ομάδα λειτουργεί συγκυριακά ή αν έχει οικοδομήσει αγωνιστική κουλτούρα. Στην περίπτωση του ΠΑΟΚ, ακόμη και μέσα σε δυσκολίες, η εικόνα δεν διαλύθηκε. Δεν είδαμε ένα σύνολο χωρίς κατεύθυνση. Είδαμε μια ομάδα που ξέρει τι θέλει να κάνει στο γήπεδο.
Το αν αυτό αποτυπώνεται πάντα με εντυπωσιακό τρόπο είναι μια διαφορετική συζήτηση. Προφανώς, με τον Κωνσταντέλια στο χορτάρι πολλά γίνονται πιο απλά, πιο γρήγορα, πιο θεαματικά. Η ποιότητα αλλάζει το επίπεδο. Όμως η βάση παραμένει ίδια είτε αγωνίζονται οι «πρώτοι» είτε οι «επόμενοι».
Και τελικά, αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό κέρδος. Όχι απλώς οι βαθμοί ή οι προκρίσεις, αλλά η αίσθηση ότι ο ΠΑΟΚ έχει αποκτήσει σταθερή αγωνιστική ταυτότητα. Ότι δεν εξαρτάται αποκλειστικά από πρόσωπα, αλλά από αρχές.
Σε μια σεζόν που κρίνεται στις λεπτομέρειες, αυτή η σταθερότητα μπορεί να αποδειχθεί το μεγαλύτερο πλεονέκτημα. Και φέρει ξεκάθαρα την υπογραφή του Λουτσέσκου.
