Υπάρχουν στιγμές που η κοινωνία δοκιμάζεται όχι μόνο από την τραγωδία, αλλά και από τον τρόπο που επιλέγει να τη διαχειριστεί. Το δυστύχημα στη Ρουμανία, που στέρησε τη ζωή σε νέους ανθρώπους οι οποίοι ταξίδευαν για να στηρίξουν την ομάδα τους, άνοιξε μια βαθιά πληγή. Όχι μόνο για τις οικογένειες και τους φίλους των θυμάτων, αλλά και για όλους όσοι βλέπουν τον θάνατο να μετατρέπεται σε πεδίο ηθικής επίδειξης και δημόσιας δίκης.
Δεν πρόκειται για υπεράσπιση λαθών ή για κάλυψη ευθυνών. Ζητούνται κάτι πολύ πιο απλό και ανθρώπινο: σιωπή, σεβασμός και χρόνος. Γιατί άλλο η αναζήτηση της αλήθειας και άλλο η βιαστική καταδίκη πάνω από φέρετρα. Η ευθύνη, αν υπάρχει, θα αποδοθεί από τις αρμόδιες αρχές. Όχι από σχόλια στα κοινωνικά δίκτυα, όχι από εύκολες γενικεύσεις και σίγουρα όχι την ώρα που οικογένειες θρηνούν τα παιδιά τους.
Η υποκρισία εμφανίζεται όταν κάποιοι χωρίζουν τον κόσμο σε «σωστούς» και «λάθος», λες και υπάρχει άνθρωπος που δεν έχει σφάλει ποτέ. Σαν να γεννήθηκε χωρίς αδυναμίες, χωρίς παρορμήσεις, χωρίς λάθη που (ευτυχώς) δεν πλήρωσε με τη ζωή του. Η κοινωνία δείχνει συχνά σκληρό πρόσωπο απέναντι στους νεκρούς, ίσως γιατί δεν μπορούν πια να απαντήσουν.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ακούστηκε και η κριτική ότι οι αποχαιρετισμοί από συλλόγους, οπαδούς ή μέσα ενημέρωσης συνιστούν «ηρωοποίηση» ή «πρότυπο μίμησης». Πρόκειται για μια βαθιά λανθασμένη ανάγνωση. Ο συλλογικός αποχαιρετισμός δεν εξυψώνει πράξεις ούτε προτρέπει σε μίμηση. Είναι μια αυθόρμητη, ανθρώπινη ανάγκη: να πενθήσουμε μαζί, να δείξουμε ότι ο πόνος δεν είναι ιδιωτική υπόθεση, ότι μια απώλεια μάς αφορά όλους.
Το να λες «καλό ταξίδι», να κρατάς ενός λεπτού σιγή, να αφήνεις ένα λουλούδι ή μια λέξη συμπαράστασης, δεν είναι απονομή τίτλων τιμής. Είναι αναγνώριση της αξίας της ανθρώπινης ζωής που χάθηκε άδικα. Είναι το ελάχιστο που μπορεί να κάνει μια κοινωνία για να μη γίνει απάνθρωπη.
Υπάρχει χρόνος για ερωτήματα. Υπάρχει χρόνος για σκληρές αλήθειες. Αλλά υπάρχει και μια στιγμή που επιβάλλεται σιωπή. Εκείνη τη στιγμή που το μόνο που χρειάζεται είναι να σκύψουμε το κεφάλι και να θυμηθούμε ότι, πριν από οπαδοί, ομάδες και χρώματα, είμαστε άνθρωποι.
Να μην κουνάμε το δάχτυλο στους νεκρούς. Όχι γιατί δεν υπάρχουν λάθη στη ζωή, αλλά γιατί ο θάνατος δεν είναι η ώρα της κρίσης. Είναι η ώρα της μνήμης, της ενσυναίσθησης και του πένθους. Και αν κάτι μας κρίνει τελικά, δεν είναι οι απόψεις μας, αλλά ο τρόπος που στεκόμαστε απέναντι στον πόνο των άλλων.
